Ανδρουλάκη, ΚαλλιόπηAndroulaki, KalliopiΚοψολαίμη, ΑικατερίνηKopsolaimi, Aikaterini2026-06-302026-06-302026-06-30https://apothesis.hmu.gr/handle/123456789/11698Το φοινικέλαιο, που χρησιμοποιείται ευρέως στη βιομηχανία τροφίμων, φαίνεται να συμβάλει στην ανάπτυξη μιας πληθώρας νόσων όπως η Δυσλιπιδαιμία, η Αθηροσκλήρωση, η παχυσαρκία, ο Σακχαρώδης Διαβήτης Τύπου ΙΙ κά, λόγω της υψηλής περιεκτικότητάς του σε κορεσμένα λιπαρά οξέα. Ωστόσο, πρόσφατες μελέτες αντικρούουν τα συμπεράσματα αυτά, αναφερόμενες τόσο στον κακό σχεδιασμό ορισμένων μελετών, όσο και στην ασυνέπεια στις ενδείξεις όταν γίνεται αντικατάσταση των SFA με πολυακόρεστα λιπαρά οξέα. Από την άλλη, η ιδιαίτερα υψηλή περιεκτικότητα του Ακατέργαστου Φοινικέλαιου σε τοκοτριενόλη, φαίνεται να επιφέρει θετικές επιδράσεις στη Δυσλιπιδαιμία, τη φλεγμονή, τον ΣΔΙΙ, το Κεντρικό Νευρικό Σύστημα, τον καρκίνο και την οστεοπόρωση. Σκοπός: Αποσαφήνιση του πεδίου αναφορικά με τις επιδράσεις της κατανάλωσης φοινικέλαιου, στην ανθρώπινη υγεία. Παράλληλα, η διερεύνηση του ποσοστού παρουσίας του φοινικέλαιου στα συσκευασμένα προϊόντα αρτοποιίας στην ελληνική αγορά. Μεθοδολογία: Ανασκόπηση της πρόσφατης βιβλιογραφίας σχετικά με τις επιδράσεις του φοινικέλαιου στην υγεία. Στο ερευνητικό μέρος, πραγματοποιήθηκαν επιτόπιες επισκέψεις σε καταστήματα πώλησης τροφίμων και καταγραφή επιλεγμένων διατροφικών στοιχείων συσκευασμένων ειδών αρτοποιίας σε ειδικά διαμορφωμένη φόρμα. Η περιεκτικότητα των τροφίμων σε φοινικέλαιο αναζητήθηκε μέσω της περιεκτικότητάς τους σε SFA. Από το δείγμα εξαιρέθηκαν είδη αρτοποιίας που περιείχαν ζωικές πηγές λίπους. Η συλλογή των δεδομένων πραγματοποιήθηκε κατά τον Ιούλιο 2019 και τον Φεβρουάριο, Μάρτιο και Μάιο 2020. Ακολούθησε περιγραφική στατιστική ανάλυση των δεδομένων με χρήση του Microsoft Office Excel 2007. Αποτελέσματα: Από την βιβλιογραφική ανασκόπηση, το φοινικέλαιο φαίνεται να προκαλεί επιπτώσεις στην ανθρώπινη υγεία, συμβάλλοντας σε Δυσλιπιδαιμία, ΣΔ ΙΙ, Παχυσαρκία και Καρκίνο, λόγω της υψηλής του περιεκτικότητας σε SFA και παλμιτικό οξύ (16:0), τα οποία έχουν συνδεθεί με τις παραπάνω νόσους. Στο ερευνητικό μέρος, το δείγμα αποτέλεσαν Ν=309 τρόφιμα, προερχόμενα από 63 διαφορετικές εταιρείες (μάρκες), τα οποία κατά την ανάλυση των δεδομένων ταξινομήθηκαν σε 9 κατηγορίες. Το φοινικέλαιο συναντήθηκε στο 45,6% του δείγματος. Η συντριπτική πλειοψηφία (90,6%) του καταγεγραμμένου δείγματος, προέρχεται από την Ελλάδα. Η υψηλότερη συγκέντρωση λίπους ανά 100 γρ τροφίμου παρατηρήθηκε στην ομάδα «κουλούρι» (21,8 γρ) και «μπισκότο» (20,5 γρ). Η υψηλότερη συγκέντρωση SFA ανά 100 γρ τροφίμου παρατηρήθηκε στην ομάδα «μπισκότο» (8 γρ) και «κρουτόν» (7 γρ). Ως προς την ομάδα τροφίμου, το φοινικέλαιο συναντήθηκε συχνότερα στην ομάδα «φρυγανιά» (81,1%) και «κρουτόν» (80%). Συμπεράσματα: Το φοινικέλαιο φαίνεται να προτιμάται από τη βιομηχανία άρτου στην Ελλάδα, παρότι δεν αποτελεί εγχώριο προϊόν, πιθανότατα λόγω των οργανοληπτικών πλεονεκτημάτων που διαθέτει σε σύγκριση με άλλα έλαια αλλά και του χαμηλού κόστους. Ωστόσο, το γεγονός ότι συναντάται λιγότερο συχνά στα παξιμάδια, ψωμιά και κουλούρια, τα οποία αποτελούν χαρακτηριστικά τρόφιμα της διατροφής των Ελλήνων, υποδηλώνει ότι διατηρείται ακόμα η παραδοσιακή χρήση ελαιόλαδου σε αυτές τις ομάδες. Το γεγονός ότι η συντριπτική πλειοψηφία του καταγεγραμμένου δείγματος των προϊόντων αρτοποιίας, προέρχεται από την Ελλάδα, επιβεβαιώνει την κουλτούρα του άρτου της χώρας. Ταυτόχρονα, αποκαλυπτική ήταν η περιεκτικότητα όλων των ειδών που μελετήθηκαν σε ολικά λιπαρά γενικότερα, και κορεσμένα ειδικότερα, καθώς πρόκειται για τρόφιμα που θεωρούνται χαμηλής περιεκτικότητας λίπους και συχνά χρησιμοποιούνται ως τέτοια. Τέλος, κρίνεται απαραίτητη περαιτέρω έρευνα σχετικά με το είδος του φοινικέλαιου που χρησιμοποιείται στην βιομηχανία τροφίμων, ώστε να αποσαφηνιστεί τόσο η περιεκτικότητα των SFA, καθώς και η παρουσία η μη της τοκοτριενόλης, ώστε να μπορεί να προκύψει ασφαλές συμπέρασμα σχετικά με την ασφάλεια ή μη των τροφίμων που περιέχουν φοινικέλαιο.Due to its high content of saturated fatty acids (SFA), palm oil appears to contribute to the development of a multitude of diseases, such as dyslipidemia, atherosclerosis, obesity, type II diabetes mellitus etc. However, recent studies have refuted these conclusions, both due to poor design of some studies and inconsistencies in indications when SFAs are replaced with polyunsaturated fatty acids. On the other hand, the particularly high content of Crude Palm Oil (CPO) in tocotrienol (T3) seems to have positive effects on Dyslipidemia, Inflammation, Diabetes, the Central Nervous System, Cancer and Osteoporosis. Objective: To investigate the effects of palm oil consumption on human health. Consecutively, the presence of palm oil, in packaged bakery products in the Greek market was also searched. Method: Review of the recent literature on the palm oil effects on health. In the research, on-site visits were made to food outlets and selected nutritional information of packaged bakery items were recorded in a specially designed form. The palm oil content of foods was searched through their SFA content. Bakery items whose fat derived from animal sources of fat, were excluded from the sample. Data collection took place during July of 2019 and February, March and May of 2020. Descriptive statistical analysis of the data followed using Microsoft Office Excel 2007. Results: While reviewing the literature, palm oil appears to have negative effects on health, contributing to Dyslipidemia, Type 2 Diabetes, Obesity and Cancer, due to its high content of SFA and palmitic acid (16:0), which have been linked to the above diseases. In the research, the sample consisted of N=309 food items, coming from 63 different companies (brands), which during the data analysis were classified into 9 categories. Palm oil was found in 45.6% of the sample. The vast majority (90.6%) of the recorded sample comes from Greece. The highest concentration of fat per 100 g of food was observed in the "biscuit" (21.8 g) and "cookie" (20.5 g) group. The highest concentration of SFA per 100 g of food was observed in the "cookie" (8 g) and "crouton" (7 g) group. Regarding the food group, palm oil was found most often in the "toasted bread slices" (81.1%) and "crouton" (80%) groups. Conclusion: Palm oil seems to be preferred by the bread industry in Greece, even though it is not domestically produced. Probably because of the organoleptic advantages it has compared to other oils and also because of its low cost. However, the fact that it is less frequently found in “rusks”, “breads” and “biscuits”, which are typical foods of the Greek diet, suggests that the traditional use of olive oil is still preserved in these groups. The fact that the vast majority of the recorded sample of bakery products comes from Greece confirms the country's bread culture. At the same time, the content of all the food items studied in total fat in general, and saturated fat in particular, was revealing, as these are foods are considered low in fat, and are often used as such. Finally, further research is necessary regarding the type of palm oil used in the food industry, to clarify both the SFA content, as well as the presence or absence of tocotrienol, so that a safe conclusion can be reached regarding the safety or otherwise of the foods containing palm oil.elAttribution-NonCommercial-NoDerivs 3.0 United StatesΦοινικέλαιοΚαρδιαγγειακή νόσοςΚορεσμένα λιπαρά οξέαΔυσλιπιδαιμίαPalm oilCardiovascular diseaseSaturated fatty acidsDyslipidemiaΠτυχιακή Εργασία