Παπαδακάκη, ΜαρίαPapadakaki, MariaΜακρογιάννη, ΕιρήνηMakrogianni, Eirini2026-10-022026-10-022026-10-02https://apothesis.hmu.gr/handle/123456789/11776Σκοπός: της παρούσας μελέτης ήταν να διερευνήσει τις απόψεις των επαγγελματιών και τις αντίστοιχες των γονέων ως προς τις δυσκολίες, τις ανάγκες υποστήριξης και τις στρατηγικές αντιμετώπισης που υιοθετούν οι γονείς παιδιών στο φάσμα του αυτισμού και να διερευνήσει την επίδραση των διαφορών στο επίπεδο εξουθένωσης, στην ικανοποίηση από την εργασία και στο επίπεδο προσλαμβανόμενης αυτό-αποτελεσματικότητας. Πιο συγκεκριμένα, ανάμεσα στους επιμέρους στόχους της μελέτης ήταν να εξετάσουμε τα εξής: Α) τις κυρίαρχες απόψεις των επαγγελματιών και των γονέων ως προς τις δυσκολίες και τις ανάγκες υποστήριξης των παιδιών στο φάσμα Β) τις διαφορές ανάμεσα στις απόψεις επαγγελματιών και γονέων ως προς τις δυσκολίες, τις ανάγκες και τις στρατηγικές αντιμετώπισης. Γ) την επίδραση επιμέρους παραγόντων στην προσλαμβανόμενη ικανοποίηση, επίπεδα εξουθένωσης και αυτό- αποτελεσματικότητα των επαγγελματιών. Μέθοδος: Πληθυσμό της μελέτης αποτελέσαν γονείς παιδιών ηλικίας έως 12 ετών στο φάσμα του αυτισμού και επαγγελματίες που υποστηρίζουν παιδιά με αυτά τα χαρακτηριστικά. Πραγματοποιήθηκε σκόπιμη δειγματοληψία για τη επιλογή του υπό μελέτη πληθυσμού. Ποιο συγκεκριμένα, κριτήρια συμμετοχής στη μελέτη για τους γονείς αποτέλεσαν τα εξής: α) να έχουν παιδί ηλικίας έως 12 ετών με διάγνωση, β) να διαμένουν στην Περιφερειακή ενότητα Ηρακλείου Κρήτης. Αντίστοιχα, κριτήρια συμμετοχής στη μελέτη για τους επαγγελματίες αποτέλεσαν τα εξής: α) να υπηρετούν επαγγέλματα υγείας (π.χ. ιατροί, νοσηλευτές), ψυχικής υγείας και κοινωνικής φροντίδας (π.χ. ψυχολόγοι, ψυχίατροι, κοινωνικοί λειτουργοί) και ειδικής αγωγής και εκπαίδευσης (π.χ. ειδικοί παιδαγωγοί) , β) να υπηρετούν σε υπηρεσίες του ιδιωτικού ή δημοσίου τομέα της Περιφέρειας Ηρακλείου Κρήτης, γ) να έχουν τουλάχιστον 2 έτη προϋπηρεσίας με τον συγκεκριμένο πληθυσμό στόχου. Η επιλογή των επαγγελματιών έγινε με αναλογικό επιμερισμό με βάση την εκπροσώπηση των διαφόρων ειδικοτήτων στις υπηρεσίες που συμμετείχαν στη μελέτη. Για την προσέγγιση του δείγματος πραγματοποιήθηκε γραπτή επικοινωνία με υπηρεσίες που έχουν ως αντικείμενο την αξιολόγηση, την ψυχοκοινωνική υποστήριξη ή την αγωγή και εκπαίδευση παιδιών που βρίσκονται στο φάσμα του αυτισμού στην Περιφερειακή ενότητα του Ηρακλείου Κρήτης (π.χ. ιατροπαιδαγωγικό κέντρο Ηρακλείου, ΚΕΔΑΣΥ, ΕΔΥ, κτλ). Η προσέγγιση των γονέων πραγματοποιήθηκε κατόπιν γραπτής ενημέρωσης και πρόσκλησης συμμετοχής που έλαβαν οι γονείς μέσα από τις υπηρεσίες υποστήριξης. Στη μελέτη συμμετείχαν 61 άτομα (31 επαγγελματίες και 30 γονείς). Αποτελέσματα: Τα κύρια ευρήματα έδειξαν ότι οι επαγγελματίες εκτιμούν συχνότερα την ανάγκη για υποστήριξη σε τομείς όπως η επικοινωνία και το παιχνίδι (γονείς: 70%, επαγγελματίες: 96,8%, r = 0,48), η οικονομική βοήθεια για ειδικό εξοπλισμό (36,7% – 87,1%, r = 0,29) και η συμβουλευτική στήριξη από ψυχολόγο ή κοινωνικό λειτουργό (70% – 100%, r = 0,62). Υψηλή συμφωνία παρατηρήθηκε στην εκτίμηση της σημασίας του προσωπικού χρόνου (93,3% – 100%, r = 0,58). Υψηλή συμφωνία παρατηρήθηκε στην εκτίμηση της σημασίας του προσωπικού χρόνου (93,3% – 100%, r = 0,58). Σε ό,τι αφορά παράγοντες που σχετίζονται με την αποτελεσματικότητα των επαγγελματιών, 87,1% δήλωσαν ότι νιώθουν εξαντλημένοι/ες στο τέλος μίας εργάσιμης μέρας “μερικές φορές” και 12,9% “καθημερινά”, ενώ χαμηλότερες τιμές στην αυτοαποτελεσματικότητα καταγράφηκαν σε επιμέρους πτυχές (π.χ. 12,9% “πολύ” για τη συμβολή των σωματικών δυνάμεων και 16,1% “πολύ” για την αποφυγή άσκοπων ενεργειών). Τα αποτελέσματα αναδεικνύουν κυρίως τη διαφορετική προτεραιοποίηση των αναγκών μεταξύ γονέων και επαγγελματιών, η οποία χρειάζεται περαιτέρω διερεύνηση, ώστε οι παρεμβάσεις να είναι στοχευμένες και προσαρμοσμένες, συμβάλλοντας στη βελτίωση της ποιότητας της φροντίδας και της ικανοποίησης όλων των εμπλεκομένων. Συμπέρασμα: Η μελέτη έδειξε ότι οι επαγγελματίες και οι γονείς έχουν διαφορετικές αντιλήψεις σχετικά με τις δυσκολίες και τις ανάγκες υποστήριξης των παιδιών στο φάσμα του αυτισμού με τους επαγγελματίες να αναγνωρίζουν γενικά υψηλότερες ανάγκες και να εκτιμούν πιο έντονα την αναγκαιότητα στρατηγικών αντιμετώπισης. Οι κυρίαρχες διαφορές εντοπίζονται στις ανάγκες επικοινωνίας/παιχνιδιού, στην οικονομική υποστήριξη και στις οικογενειακές διαδικασίες ενώ οι συντελεστές συσχέτισης μαρτυρούν μέτρια έως υψηλή συμφωνία σε άλλους τομείς όπως τις οι συντελεστές συσχέτισης μαρτυρούν μέτρια έως υψηλή συμφωνία σε άλλους τομείς όπως οι μελλοντικές υπηρεσίες, δηλαδή υπηρεσίες ή παρεμβάσεις που αναμένεται να χρειαστεί το παιδί σε επόμενα αναπτυξιακά στάδι και η συμπεριφορική υποστήριξη δηλαδή καθοδήγηση για τη διαχείριση προκλητικών ή δύσκολων συμπεριφορών στο σπίτι ή στο σχολείο. Επιπλέον, οι διαφορές αυτές φαίνεται να σχετίζονται με τα επίπεδα επαγγελματικής εξουθένωσης, εργασιακής ικανοποίησης και προσλαμβανόμενης αυτοαποτελεσματικότητας των επαγγελματιών.Purpose: The present study aimed to investigate the perspectives of professionals and parents regarding the difficulties, support needs, and coping strategies adopted by parents of children on the autism spectrum, and to examine the impact of these differences on levels of burnout, job satisfaction, and perceived self-efficacy of professionals. Specifically, the study sought to examine the following: A) the dominant views of professionals and parents regarding the difficulties and support needs of children on the spectrum; B) the differences between professionals’ and parents’ perceptions concerning difficulties, needs, and coping strategies; C) the impact of specific factors on professionals’ perceived job satisfaction, stress levels, and self-efficacy. Method: The study population consisted of parents of children up to 12 years old on the autism spectrum and professionals supporting children with these characteristics. A purposive sampling method was employed to select the study population. Inclusion criteria for parents were: a) having a child up to 12 years old with a diagnosis, b) residing in the Heraklion Regional Unit, Crete. Inclusion criteria for professionals were: a) working in health professions (e.g., doctors, nurses), mental health and social care (e.g., psychologists, psychiatrists, social workers), or special education (e.g., special educators), b) working in private or public services in the Heraklion Regional Unit, Crete, c) having at least 2 years of experience with the target population. Professionals were selected proportionally based on representation across specialties. Recruitment involved written communication with services supporting children on the autism spectrum (e.g., medical-pedagogical centers, KEDASY, EDY, etc.), while parents were approached through these services with written invitations. Snowball sampling was also employed to expand participation. The study included 61 participants (31 professionals and 30 parents). The sample size is considered adequate given the specialized population and the use of standardized measurement tools. Reliability of results is reinforced by the internal consistency of questionnaires and participant representativeness, though the limited sample size is acknowledged as a constraint on generalizability. Results: The main findings indicated that professionals more frequently endorsed the need for support in areas such as communication and play (parents: 70%, professionals: 96.8%, r = 0.48), financial assistance for specialised equipment (36.7%–87.1%, r = 0.29), and counselling support from a psychologist or social worker (70%–100%, r = 0.62). High agreement was observed regarding the perceived importance of personal time (93.3%–100%, r = 0.58). With regard to factors related to professionals’ effectiveness, 87.1% reported feeling exhausted at the end of a working day “sometimes” and 12.9% “daily”, while lower levels of self-efficacy were recorded in specific domains (e.g., 12.9% “very much” for the contribution of physical stamina and 16.1% “very much” for avoiding unnecessary actions). Overall, the findings primarily highlight a different prioritisation of needs between parents and professionals, which warrants further investigation so that interventions can be targeted and tailored, thereby improving quality of care and the satisfaction of all parties involved. Conclusion: The study showed that professionals and parents hold differing perceptions regarding the difficulties and support needs of children on the autism spectrum, with professionals generally recognising higher levels of need and placing greater emphasis on the necessity of coping strategies. The most pronounced differences were identified in communication/play needs, financial support, and family processes, whereas the correlation coefficients indicated moderate to high agreement in other areas, such as future services— namely services or interventions that the child is expected to require at subsequent developmental stages—and behavioural support, that is, guidance for managing challenging or difficult behaviours at home or at school. In addition, these differences appear to be associated with professionals’ levels of burnout, job satisfaction, and perceived self-efficacy.elAttribution-NonCommercial-NoDerivs 3.0 United StatesΔιαταραχή αυτιστικού φάσματοςΑυτισμόςΠαιδίΨυχική υγείαΕπαγγελματική ικανοποίησηΣτρεςAutism spectrum disorderAutismChildMental healthJob satisfactionStressΜεταπτυχιακή Διατριβή