Κρητικό μεσογειακό διατροφικό πρότυπο και υγεία: διατροφική ταυτότητα, χαρακτηριστικά γεύματα του προτύπου και διατροφική τους αξία.
Φόρτωση...
Ημερομηνία
2024-10-16
Τίτλος Εφημερίδας
Περιοδικό ISSN
Τίτλος τόμου
Εκδότης
ΕΛΜΕΠΑ, Σχολή Επιστημών Υγείας (ΣΕΥ), Τμήμα Επιστημών Διατροφής και Διαιτολογίας
Επιβλέπων
Περίληψη
Εισαγωγή: Στη σημερινή εποχή, όπου η δυτικού τύπου διατροφή έχει κυριαρχήσει, με τη
συνακόλουθη αύξηση των μη μεταδοτικών νοσημάτων όπως οι καρδιαγγειακές παθήσεις να
είναι από όλους παραδεκτή, καθίσταται φανερή η σπουδαιότητα που μπορεί να διαδραματίσει
ένα διατροφικό πρότυπο στην ανθρώπινη υγεία.
Συγκεκριμένα, ένα πρότυπο όπως η Μεσογειακή διατροφή και κατ’ επέκταση η Κρητική
παραδοσιακή διατροφή μπορεί να είναι ιδιαίτερα επωφελής. Το πρότυπο αυτό δεν αποτελείται
μόνο από διατροφικές οδηγίες αλλά πρόκειται για έναν τρόπο ζωής ο οποίος λαμβάνει υπόψιν
τη διατροφή, το περιβάλλον, τον πολιτισμό και την τοπική οικονομία.
Σκοπός: Μέσω της παρούσας εργασίας στοχεύεται η μελέτη της διατροφικής ταυτότητας του
Κρητικού Παραδοσιακού Προτύπου μέσα από την διατροφική αξιολόγηση χαρακτηριστικών
γευμάτων και την επισήμανση των συστατικών τους στην υγεία του ανθρώπου. Ακόμα,
επιδιώκεται η ανάδειξη των παραδοσιακών πιάτων της κρητικής διατροφής και η επίδραση της
παράδοσης στη διαμόρφωση διατροφικής ταυτότητας στη σύγχρονη κοινωνία. Τέλος, στόχος
είναι και η ανάδειξη του χαρακτηριστικού της βιωσιμότητας που παρουσιάζει το κρητικό
πρότυπο διατροφής και το αντίκτυπο στον πληθυσμό και στο περιβάλλον με επιδιωκόμενο
αποτέλεσμα την απεικόνιση ως συνιστώσα μιας υπεύθυνης συμπεριφοράς ως προς το
περιβάλλον.
Μέθοδοι και υλικά: Το ερευνητικό μέρος της παρούσας μελέτης πραγματοποιείται στα
πλαίσια, συμπληρωματικά και παράλληλα της μεταδιδακτορικής μελέτης με τίτλο «Το
Κρητικό-Μεσογειακό πρότυπο διατροφής ως διαχρονικό εργαλείο προαγωγής και προάσπισης
της υγείας και καινοτομίας στην κοινότητα» που εκπονείται στο Τμήμα Επιστημών Διατροφής
και Διαιτολογίας του Ελληνικού Μεσογειακού Πανεπιστημίου.
Χρησιμοποιήθηκε η μέθοδος των ομάδων εστίασης. Οι ομάδες περιλαμβάνουν ζεύγη γονέων
και ενήλικων τέκνων καθώς και άτομα ηλικίας ≥70. Τα δημογραφικά στοιχεία των συμμετεχόντων συλλέγονται με τη βοήθεια του εγκεκριμένου από την αρμόδια επιτροπή του
Ελληνικού Μεσογειακού Πανεπιστημίου ερωτηματολογίου.
Έπειτα ακολούθησε συνέντευξη σε προσωπικό επίπεδο με τα μέλη των ομάδων εστίασης από
όπου και αντλήθηκαν οι πληροφορίες σχετικά με τα γεύματα που παρουσιάζονται κάνοντας
αναφορά τόσο στα συστατικά όσο και στις συνθήκες που συνόδευαν αυτά τα γεύματα
βοηθώντας στην δημιουργία μιας πιο πλήρης εικόνας σχετικά με την εποχή.
Ακολούθησε η θρεπτική αξιολόγηση των γευμάτων με τη βοήθεια του λογισμικού διατροφής
και διαιτολογίας Dietspeak και τέλος η αποτίμηση και το ευεργετικό τους αντίκτυπο στη υγεία
του σύγχρονου ανθρώπου.
Αποτελέσματα: Κατά την ανάλυση των παραδοσιακών κρητικών συνταγών παρατηρήθηκε ότι
συχνό συστατικό αποτελούσαν ασυνήθιστες πηγές πρωτεΐνης όπως το αρνί, το κατσίκι και οι
χοχλιοί με αποτελέσματα στην υγεία κάθε άλλο παρά δυσμενή σε σύγκριση με τις σύγχρονες
διατροφικές συνήθειες. Τα τρόφιμα αυτά φαίνεται να είναι ικανά να παρέχουν τα απαραίτητα
θρεπτικά συστατικά και πολλά οφέλη σε σχέση μάλιστα και με τις πιο παραδοσιακές πηγές
πρωτεΐνης όπως είναι το μοσχαρίσιο κρέας. Σημαντική θέση στα παραδοσιακά γεύματα
κατέχουν τα χόρτα που προέρχονται από την τοπική φύση. Είναι και αυτά πολύ συχνό συστατικό
με υψηλή διατροφική αξία και μεγάλη περιεκτικότητα σε βιταμίνες και ιχνοστοιχεία αλλά και
σε βιοδραστικές ουσίες με σημαντικές ευεργετικές επιπτώσεις στον ανθρώπινο οργανισμό.
Ακόμα και παραδοσιακά γλυκά όπως τα ξεροτήγανα φάνηκε να έχουν ευνοϊκό θρεπτικό προφίλ
σε σχέση με σύγχρονα γλυκίσματα.
Συμπεράσματα: Τα αποτελέσματα μπορούν να οδηγήσουν σε χρήσιμες υποθέσεις
καταδεικνύοντας το Κρητικό Διατροφικό Πρότυπο ως ένα πολύτιμο αγαθό, άξιο μετάδοσης και
συνέχισης με σημαντικά οφέλη για την υγεία, τον πολιτισμό και το περιβάλλον.
Introduction: In today's era, where the Western-type diet has prevailed, with the consequent increase in non-communicable diseases such as cardiovascular diseases being widely accepted, the importance that a dietary pattern can play in human health becomes apparent. Specifically, a pattern like the Mediterranean diet and, by extension, the Cretan traditional diet can be particularly beneficial. This pattern consists not only of dietary guidelines but also represents a way of life that takes into account nutrition, the environment, culture, and the local economy. Objective: The present study aims to study the nutritional identity of the Cretan Traditional Diet through the nutritional evaluation of characteristic meals and the pointing of their component’s effects on human health. Furthermore, it aims to highlight the traditional dishes of the Cretan diet and the influence of tradition in the formation of nutritional identity in modern society. Finally, the aim is also to highlight the sustainable characteristic of the Cretan dietary pattern and its impact on the population and the environment, with the aim of portraying it as a component of a responsible behavior towards the environment. Methods and Materials: The research part of this study is carried out within the framework, complementarily, and in parallel with the postdoctoral study titled "The Cretan-Mediterranean dietary pattern as a timeless tool for health promotion and protection and innovation in the community" conducted at the Department of Nutrition and Dietetics of the Hellenic Mediterranean University. Focus groups were used. The groups included parent-child pairs and adults aged ≥70. The demographic data of the participants are collected with the help of a questionnaire approved by the competent committee of the Greek Mediterranean University. This was followed by personal interviews with members of the focus groups, from which information about the meals presented was drawn, referring both to the ingredients and the conditions accompanying these meals, aiding in creating a more complete picture of the era. The meals were nutritionally evaluated with the help of the Dietspeak nutrition and dietetics software, and finally their beneficial impact on the health of contemporary humans was assessed. Results: Through the analysis of traditional Cretan recipes, it was observed that frequent components included unusual protein sources such as lamb, goat, and snails, with results on health quite the opposite of adverse compared to modern dietary habits. These foods seem to be able to provide the necessary nutrients and many benefits even when they are compared to more traditional protein sources such as beef. Wild greens sourced from the local environment also hold a significant place in traditional meals. They are also a frequent component with high nutritional value and a high content of vitamins, minerals, and bioactive substances with significant benefits for human health. Even traditional desserts such as «ξεροτήγανα» seem to have a favorable nutritional profile compared to modern sweets. Conclusions: The results can lead to useful assumptions, demonstrating the Cretan Dietary pattern as a valuable asset, worthy of transmission and continuation with significant benefits for health, culture, and the environment.
Introduction: In today's era, where the Western-type diet has prevailed, with the consequent increase in non-communicable diseases such as cardiovascular diseases being widely accepted, the importance that a dietary pattern can play in human health becomes apparent. Specifically, a pattern like the Mediterranean diet and, by extension, the Cretan traditional diet can be particularly beneficial. This pattern consists not only of dietary guidelines but also represents a way of life that takes into account nutrition, the environment, culture, and the local economy. Objective: The present study aims to study the nutritional identity of the Cretan Traditional Diet through the nutritional evaluation of characteristic meals and the pointing of their component’s effects on human health. Furthermore, it aims to highlight the traditional dishes of the Cretan diet and the influence of tradition in the formation of nutritional identity in modern society. Finally, the aim is also to highlight the sustainable characteristic of the Cretan dietary pattern and its impact on the population and the environment, with the aim of portraying it as a component of a responsible behavior towards the environment. Methods and Materials: The research part of this study is carried out within the framework, complementarily, and in parallel with the postdoctoral study titled "The Cretan-Mediterranean dietary pattern as a timeless tool for health promotion and protection and innovation in the community" conducted at the Department of Nutrition and Dietetics of the Hellenic Mediterranean University. Focus groups were used. The groups included parent-child pairs and adults aged ≥70. The demographic data of the participants are collected with the help of a questionnaire approved by the competent committee of the Greek Mediterranean University. This was followed by personal interviews with members of the focus groups, from which information about the meals presented was drawn, referring both to the ingredients and the conditions accompanying these meals, aiding in creating a more complete picture of the era. The meals were nutritionally evaluated with the help of the Dietspeak nutrition and dietetics software, and finally their beneficial impact on the health of contemporary humans was assessed. Results: Through the analysis of traditional Cretan recipes, it was observed that frequent components included unusual protein sources such as lamb, goat, and snails, with results on health quite the opposite of adverse compared to modern dietary habits. These foods seem to be able to provide the necessary nutrients and many benefits even when they are compared to more traditional protein sources such as beef. Wild greens sourced from the local environment also hold a significant place in traditional meals. They are also a frequent component with high nutritional value and a high content of vitamins, minerals, and bioactive substances with significant benefits for human health. Even traditional desserts such as «ξεροτήγανα» seem to have a favorable nutritional profile compared to modern sweets. Conclusions: The results can lead to useful assumptions, demonstrating the Cretan Dietary pattern as a valuable asset, worthy of transmission and continuation with significant benefits for health, culture, and the environment.
Περιγραφή
Λέξεις-κλειδιά
Μεσογειακή διατροφή, Κρητική διατροφή, Βιωσιμότητα, Βιοποικιλότητα, Mediterranian diet, Cretan diet, Sustainability, Biodiversity