Πλοήγηση ανά Συγγραφέας "Epitropakis, Evangelos"

Τώρα δείχνει 1 - 1 of 1
  • Μικρογραφία εικόνας
    Τεκμήριο
    Διεξαγωγή βιοδόκιμων για τη διερεύνηση ανάπτυξης ανθεκτικότητας του εκτοπαράσιτου της μέλισσας Varroa Destructor Anderson & Trueman στα ακαρεόκτονα.
    (Τ.Ε.Ι. Κρήτης, Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας και Τεχνολογίας Τροφίμων (Σ.Τε.Γ.Τε.Τ), Τμήμα Τεχνολόγων Γεωπόνων, 2016-11-09) Επιτροπάκης, Ευάγγελος; Epitropakis, Evangelos
    Το φαινόμενο της ανθεκτικότητας του βαρρόα που έχει παρατηρηθεί τα τελευταία χρόνια, έχει προκαλέσει ιδιαίτερα μεγάλο προβληματισμό στον κλάδο της μελισσοκομίας. Το άκαρι βαρρόα, Varroa destructor, ανήκει στην οικογένεια Varroidae και τάξη Acarina. Αποτελεί το σοβαρότερο παράσιτο της μέλισσας σε παγκόσμιο επίπεδο. Προσβάλλει τόσο τις ακμαίες μέλισσες, όσο και τα ατελή στάδια, δηλαδή προνύμφες και πλαγγόνες, απομυζώντας την αιμολέμφο και μειώνοντας την διάρκεια ζωής της μέλισσας. Επίσης, είναι φορέας σοβαρών ιώσεων που ζημιώνουν περαιτέρω τις μέλισσες, όπως ο ιός των παραμορφωμένων φτερών και ο ιός της σακκόμορφης σηψιγονίας. Στην χώρα μας το βαρρόα εντοπίστηκε το 1978 στην περιοχή του Έβρου, ενώ εικάζεται ότι εισέβαλε από τη Βουλγαρία, Γιουγκοσλαβία και πιθανόν την Τουρκία το 1975. Για πολλά χρόνια σε παγκόσμιο επίπεδο υπήρχε λανθασμένος σχεδιασμός αντιμετώπισης του βαρρόα, που αυτό είχε ως αποτέλεσμα την ανάπτυξη της ανθεκτικότητας. Στόχος της συγκεκριμένης πτυχιακής εργασίας είναι να βρεθεί ο βαθμός ανθεκτικότητας του βαρρόα στις 4 δραστικές ουσίες που χρησιμοποιούνται (coumaphos, flumethrin, tau-fluvalinate, amitraz) σε πληθυσμούς στον Ν. Ρεθύμνου. Ο έλεγχος του επιπέδου της ανθεκτικότητας των βαρρόα έγινε με τη χρήση φιαλιδίων όγκου 4 mL, η εσωτερική επιφάνεια των οποίων είχε επενδυθεί με ακαρεοκτόνο. Χρησιμοποιήθηκαν οι διαγνωστικές συγκεντρώσεις θνησιμότητας του 90% του ευαίσθητου πληθυσμού (LD90), οι οποίες προέκυψαν από μεταδιδακτορική έρευνα που διεξήχθη στο πλαίσιο της Πράξης «Εκπόνηση Σχεδίων Ερευνητικών & Τεχνολογικών Αναπτυξιακών Έργων Καινοτομίας (ΑγροΕΤΑΚ)». Οι διαγνωστικές συγκεντρώσεις είναι 10,9, 7,3, 15,5 και 4,7 μg/φιαλίδιο για τις 4 δραστικές ουσίες coumaphos, amitraz, tau-fluvalinate και flumethrin αντίστοιχα. Για την πραγματοποίηση των βιοδοκιμών, συλλέχθηκαν βαρρόα με τη βοήθεια εντομολογικής λαβίδας από κηρήθρες με ζωντανό γόνο που δόθηκαν από μελισσοκόμους. Τα κελιά ανοίχθηκαν και απομακρύνθηκε η μέλισσα (προνύμφη ή πλαγγόνα), ενώ παράλληλα συλλέγονταν τυχόν βαρρόα που υπήρχαν πάνω της ή εντός του κελιού. Όταν συλλέχθηκε επαρκής αριθμός βαρρόα, αυτά μεταφέρονταν στα φιαλίδια, 5-10 τον αριθμό ανάλογα με τη διαθεσιμότητα. Τα φιαλίδια διατηρήθηκαν μακριά από το φως και σε θερμοκρασία 27-29 °C για τρεις ώρες. Κατόπιν, γινόταν έλεγχος των ζωντανών και νεκρών βαρρόα, σε σύγκριση με τον μάρτυρα. Ζωντανό θεωρήθηκε το βαρρόα που είναι ικανό να διανύσει απόσταση μεγαλύτερη από το διπλάσιο του σωματός του, ενώ νεκρό το βαρρόα που δεν αντιδρά σε ερέθισμα ή ‘τρεμουλιάζει’, χωρίς να μπορεί να μετακινηθεί, δείγμα ότι έχει επηρεαστεί σημαντικά από το φάρμακο και θα πεθάνει σύντομα. Με βάση τα αποτελέσματα, φαίνεται ότι υπάρχει πρόβλημα αποτελεσματικότητας του tau-fluvalinate, αφού η μέση αποτελεσματικότητά του ήταν 37,5%. Μέτρια ήταν αποτελεσματικότητα του coumaphos και του amitraz (66,1% και 64,3% αντίστοιχα), ενώ υψηλή ήταν η θνησιμότητα στο flumethrin (83,9%). Η χαμηλή θνησιμότητα στο tau-fluvalinate μπορεί να εξηγηθεί από την ευρεία χρήση του (22 από τις 76 εφαρμογές), σε συνδυασμό με το μικρό κόστος προσαρμοστικότητας (fitness cost) της ανθεκτικότητας. Σε ότι αφορά το amitraz, η ερμηνεία των αποτελεσμάτων είναι πιο περίπλοκη. Λόγω της ευρύτατης χρήσης του (29 εφαρμογές σε σύνολο 76), θα περίμενε κανείς να έχει πολύ μικρότερη αποτελεσματικότητα. Φαίνεται, όμως, ότι η ανάπτυξη ανθεκτικότητας σε αυτή τη δραστική ουσία είναι δύσκολη λόγω της διπλής δράσης του σε υποκυτταρικό επίπεδο. Το coumaphos χρησιμοποιήθηκε 16 φορές και είχε μέτρια αποτελεσματικότητα. Τέλος, το flumethrin δε χρησιμοποιήθηκε καμία φορά, και, λογικά, είχε υψηλή αποτελεσματικότητα. Θα περίμενε κανείς ότι η ανθεκτικότητα στο tau-fluvalinate θα σήμαινε αυτόματα και ανθεκτικότητα στο flumethrin λόγω ίδιου μηχανισμού δράσης (cross-resistance), με την προϋπόθεση ότι η ανθεκτικότητα οφείλεται σε αλλαγή του στόχου (target-site resistance). Από την άλλη, αν η ανθεκτικότητα οφειλόταν σε αυξημένη αποτοξικοποίηση των ακαρεοκτόνων (metabolic resistance), θα έπρεπε να είχε παρατηρηθεί και στις άλλες δραστικές ουσίες. Θα πρέπει να τονιστεί μία παράμετρος που ενδεχομένως οδηγεί σε σημαντική παραλλακτικότητα των αποτελεσμάτων. Στην Κρήτη, οι μελισσοκόμοι κάθε χρόνο το φθινόπωρο, συνωστίζονται στα πευκοδάση του νησιού προκειμένου να εκμεταλλευτούν τη μελιτοφορία του πεύκου. Η πυκνότητα των μελισσιών είναι τεράστια και λαμβάνει χώρα σε έντονο βαθμό το φαινόμενο της παραπλάνησης των μελισσών, κατά το οποίο οι μέλισσες μπερδεύονται και εισέρχονται σε άλλη κυψέλη από τη δική τους. Και επειδή συχνά οι μέλισσες αυτές μεταφέρουν στο σώμα τους βαρρόα, έχουμε μεταφορά του ακάρεος από κυψέλη σε κυψέλη. Με αυτόν τον τρόπο, γίνεται ανάμειξη του γενετικού υλικού του βαρρόα και είναι πολύ δύσκολο να γίνει ακριβής συσχέτιση του ποσοστού θνησιμότητας με το ιστορικό καταπολέμησης. Όμως, ακόμα και αν δεχτούμε αυτό το γεγονός ως δεδομένο, το amitraz χρησιμοποιείται από όλους τους μελισσοκόμους που χρησιμοποιούν συνθετικά ακαρεοκτόνα. Η μέτρια θνησιμότητα των πληθυσμών δείχνει ότι ενδεχομένως το βαρρόα να δυσκολεύεται να αναπτύξει ανθεκτικότητα σε αυτή τη δραστική ουσία.